Praca na wysokości zaliczana jest do prac szczególnie niebezpiecznych. Rusztowania są niezastąpionym elementem przy budowie, remontach i termomodernizacjach, jednak nieprawidłowo zmontowane lub niewłaściwie użytkowane stanowią śmiertelne zagrożenie dla pracowników oraz osób postronnych.
Zgodnie z danymi Państwowej Inspekcji Pracy, upadki z wysokości stanowią jedną z głównych przyczyn poważnych wypadków na placach budów. Większości z nich można by uniknąć, gdyby przestrzegano podstawowych zasad BHP.
Jakie błędy są popełniane najczęściej i jak im zapobiegać?
1. Brak odbioru technicznego i brak dokumentacji
Jednym z kardynalnych błędów jest rozpoczęcie użytkowania rusztowania bez wcześniejszego odbioru technicznego.
-
Błąd: Wejście na rusztowanie tuż po zakończeniu jego składania, bez sprawdzenia konstrukcji przez uprawnioną osobę (kierownika budowy lub uprawnionego montera) oraz bez wpisu do dziennika budowy.
-
Jak unikać? Każda konstrukcja musi przejść odbiór techniczny potwierdzony protokołem. Na rusztowaniu powinna wisieć czytelna tabliczka informacyjna (zielona – dopuszczone do użytku, czerwona – zakaz wstępu), zawierająca dane o maksymalnym dopuszczalnym obciążeniu podestów.
2. Niewłaściwy lub niedokładny montaż BHP (Barierki i Krawężniki)
Elementy chroniące przed upadkiem ludzi i przedmiotów bywają często demontowane przez pracowników, którym „przeszkadzają” w pracy.
-
Błąd: Brak poręczy ochronnych (barierki głównej na wysokości min. $1{,}1\text{ m}$ oraz poręczy pośredniej) lub brak krawężników (burt) przy podestach roboczych.
-
Jak unikać? Każdy poziom roboczy znajdujący się na wysokości powyżej $1\text{ m}$ musi być wyposażony w kompletny system barierek oraz krawężniki o wysokości co najmniej $0{,}15\text{ m}$. Krawężnik zapobiega ześlizgnięciu się stopy oraz przypadkowemu zrzuceniu narzędzi czy materiałów na osoby przechodzące poniżej.
3. Niewłaściwe posadowienie i brak kotwienia
Nawet najlepsza konstrukcja straci stabilność, jeśli zostanie ustawiona na niestabilnym podłożu lub nie zostanie prawidłowo przytwierdzona do ściany.
-
Błąd: Ustawianie stóp rusztowania bezpośrednio na miękkim gruncie, gruzie, cegłach czy desce o nieodpowiedniej grubości, a także pomijanie wymaganej liczby kotew ściennych.
-
Jak unikać? Rusztowanie należy zawsze montować na utwardzonym i wypoziomowanym terenie, stosując podstawki śrubowe ustawione na solidnych, drewnianych podwalinach. Kotwienie musi odbywać się ściśle według projektu lub instrukcji producenta – nie wolno samowolnie demontować kotew w trakcie prac elewacyjnych.
4. Przeładowanie podestów roboczych
Każdy podest rusztowania ma określoną nośność (klasę obciążenia).
-
Błąd: Składowanie na jednym podeście zbyt dużej ilości ciężkich materiałów (np. palet z cegłami, zaprawami czy klejami), co powoduje przeciążenie konstrukcji i ryzyko jej ugięcia lub zawalenia.
-
Jak unikać? Materiały budowlane należy rozkładać równomiernie i dostarczać je na rusztowanie w ilościach potrzebnych do bieżącej pracy. Zawsze przestrzegaj limitów obciążenia podanych w dokumentacji techniczno-ruchowej (DTR).
5. Brak środków ochrony indywidualnej (ŚOI) i zły stan techniczny
Nawet bezpieczne rusztowanie nie uchroni pracownika, który zignoruje zasady ochrony osobistej.
-
Błąd: Wchodzenie na rusztowanie bez hełmu ochronnego, praca na wyższych poziomach bez szelek bezpieczeństwa przypiętych do punktów kotwiczenia lub wchodzenie po stężeniach zamiast po drabinach komunikacyjnych.
-
Jak unikać? Każdy pracownik musi być przeszkolony z zakresu BHP, posiadać ważne badania lekarskie do pracy na wysokości oraz stosować kompletne ŚOI (kask, obuwie z podeszwą antypoślizgową, szelki bezpieczeństwa). Zawsze korzystaj wyłącznie z dedykowanych pionów komunikacyjnych z klapami i drabinami.
Podsumowanie
Bezpieczeństwo na rusztowaniu zależy od dwóch filarów: jakości i sprawności technicznej samego sprzętu oraz odpowiedzialności ludzi, którzy na nim pracują. Wybór sprawdzonych, certyfikowanych systemów rusztowań i rzetelny montaż to gwarancja sprawnego przebiegu inwestycji bez niepotrzebnego ryzyka.
Szukasz bezpiecznych, certyfikowanych rusztowań na swoją budowę? Odwiedź zchserwis.pl – oferujemy wynajem, sprzedaż i profesjonalny montaż systemów rusztowań zgodnych z najwyższymi normami BHP!