Zabezpieczenia antyupadkowe – szyny i liny asekuracyjne

Praca na wysokości, włączając w to dachy, maszty telekomunikacyjne, silosy czy konstrukcje przemysłowe, wymaga stosowania zaawansowanych systemów asekuracji. Wśród nich, szyny i liny asekuracyjne stanowią najskuteczniejsze i najczęściej stosowane rozwiązania ochrony przed upadkiem z wysokości. Ich zadaniem jest umożliwienie pracownikowi bezpiecznego przemieszczania się wzdłuż stałej trasy bez konieczności ciągłego przepinania sprzętu.

Podstawowa rola systemów asekuracyjnych

Systemy te, znane jako stałe systemy asekuracji, pełnią funkcję ciągłej liny życia. Używa się ich w połączeniu ze środkami ochrony indywidualnej (ŚOI), takimi jak uprząż bezpieczeństwa i amortyzator.

Wyróżniamy dwa główne typy rozwiązań: szynowe (sztywne) i linowe (elastyczne).

I. Szyny asekuracyjne (systemy sztywne)

Szyna asekuracyjna to system złożony ze sztywnego profilu (zwykle aluminiowego lub stalowego), trwale zamocowanego do konstrukcji.

Główne zalety i zastosowanie szyn:

• Płynność ruchu: Największą zaletą jest to, że wózek asekuracyjny (łączący uprząż z szyną) przesuwa się w profilu wyjątkowo gładko, bez konieczności ręcznego prowadzenia czy pokonywania punktów kotwiących.
• Minimalne ugięcie: Sztywna konstrukcja szyny niemal eliminuje ugięcie w przypadku upadku. Dzięki temu pracownik zostaje zatrzymany szybciej i na krótszym dystansie, co minimalizuje ryzyko uderzenia o niższy poziom lub konstrukcję.
• Wielokierunkowość: Szyny doskonale sprawdzają się na trasach pionowych (np. drabiny, kominy), poziomych (np. krawędzie dachów) oraz skośnych.
• Trwałość: Systemy szynowe są bardzo odporne na warunki atmosferyczne i charakteryzują się długą żywotnością przy minimalnej konserwacji.

Idealne Zastosowanie: Drabiny i klatki przemysłowe, turbiny wiatrowe, fasady budynków, silosy.

II. Liny asekuracyjne (systemy elastyczne)

Lina asekuracyjna to system wykorzystujący elastyczną linę stalową, rozpiętą między dwoma krańcowymi punktami kotwiącymi i wspartą słupkami pośrednimi.

Główne zalety i zastosowanie lin:

• Elastyczność montażu: Są łatwiejsze i tańsze w instalacji na dużych, nieregularnych i długich powierzchniach (dachy hal, mosty). Elastyczność liny pozwala na lepsze dostosowanie się do różnych kątów i przeszkód na dachu.
• Amortyzacja: Lina jest bardziej elastyczna niż szyna. W przypadku upadku lina ulega kontrolowanemu naciągnięciu, co, w połączeniu z amortyzatorem, może absorbować większą część energii upadku. W nowoczesnych systemach linowych specjalne amortyzatory są wbudowane w punkty krańcowe, redukując obciążenie przenoszone na konstrukcję dachu.
• Przechodzenie przez punkty pośrednie: Nowoczesne wózki linowe umożliwiają pracownikowi przejście przez słupki pośrednie bez konieczności odpinania liny, zapewniając ciągłą asekurację.

Idealne Zastosowanie: Poziome trasy na dachach płaskich i skośnych, krawędzie magazynów i hal, estakady i mosty.

Kluczowe zasady użytkowania

Niezależnie od wybranego typu systemu, bezpieczeństwo zależy od jego prawidłowego użytkowania:

1. Szkolenie: Pracownicy muszą przejść specjalistyczne szkolenie z zakresu użytkowania konkretnego systemu, a także obsługi uprzęży i amortyzatorów.
2. Okresowe przeglądy: Systemy asekuracyjne (szyny i liny) podlegają obowiązkowym, okresowym przeglądom technicznym, zwykle co 12 miesięcy, przeprowadzanym przez certyfikowanego konserwatora.
3. Wycofanie po upadku: Każdy element ŚOI lub stałego systemu, który został obciążony podczas upadku (wózek, lina, amortyzator), musi zostać natychmiast wycofany z użytku i poddany kontroli lub wymianie.

Prawidłowo dobrany, zamontowany i regularnie serwisowany system asekuracyjny jest fundamentalną inwestycją w bezpieczeństwo, gwarantującą, że praca na wysokości będzie mogła być wykonywana w warunkach minimalnego ryzyka.